Günün Haberleri   |   Giriş sayfam yap  |   Favorilere ekle   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle 21 Şubat 2017 Salı 
 
Demir11
Atlasglobal-kasim
TAV-TUR
ATU-ocak
Ana Sayfa Havacılık Haberleri Röportaj Türkiye'den Dünyadan Videolar Seyahat Rotası
Demir-Lavida
   
  Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç mcetinguc@hotmail.com  
UÇAKLARDA KABİN HAVASI
30 Ocak 2017 Pazartesi

Askeri ve yolcu uçakları ile uzay araçlarında kabin havasının kalitesini bozan, uçuş ekibi ve yolcuların sağlığını tehdit eden başlıca unsurlar şunlardır: Karbondioksit, karbonmonoksit, siyanid, ozon, kargodan yayılan zehirli-yanıcı-korozif-radyoaktif maddeler; yanan kokpit ve kabin materyalinden yayılan toksik gazlar (Ciyanide), elektrik sistemi arızası sonucu ısınan materyalin yaydığı duman, kabin havasına karışan egzos, mutfak veya tuvaletlerden gelen nahoş kokular, gizlice içilen sigara dumanındaki nikotin, yer ve koltuk döşemesinden kalkan kimyasal veya alerjik tozlar, hasta kişilerden yayılan virüs ve bakteriler, kabine giren böcekler, sinekler, vs… Kabin havasında sağlığa zararlı unsurlar bulunmasa bile, nem oranının görece az (yüzde 5-21) olması da duyarlı kişileri rahatsız edebilir.

  1. Ozon, CO, CO2, toz, duman: Kabin havasının yüzde 50’si temiz hava, yüzde 50’si de filtre edilerek tekrar kullanıma verilen havadan oluşur. Yüksek kaliteli Hepa filtreleri 0,3 mikron ebadına kadar olan küçük toz, haşarat, bakteri gibi partikülleri tutabilir. Her 3-4 dakikada bir kabin havasının değiştiriliyor, yani filtre işleminin saatte 15-20 kez yineleniyor oluşu, mükemmel bir hijyen demektir ve ameliyathanelerde uygulanan ile aynıdır. Normal ofis ve evlerdeki havalandırma sistemlerinde bu interval 5-12 dakikada 1’dir. Kabin havasındaki Ozon artışı baş ağrısı, göz-burun-geniz iritasyonu, gözde akomodasyon ve karanlık adaptasyonu bozukluğu yapar. CO2 çoğunlukla insan nefesinden gelir ve uçaktaki katalitik konvertörler, hem fazla Ozon’u hem de CO2’yi etkin biçimde süzer. Uzun süredir uçaklarda sigara içiminin yasaklanmış oluşu, CO ve nikotin zararlarını neredeyse sıfırlamıştır. Ama gene de uçak tuvaletlerinde gizlice sigara içmeye çalışan kişiler seyrek de olsa tütün dumanı kokusu yayabilirler.
  2. Solunum havasındaki enfeksiyöz ajanlar: FAA’in 2004 yılında kurduğu Havayolu Uçak Kabinleri Mükemmeliyet Araştırma Merkezi (ACER), Auburn Üniversitesi önderliğinde yaptığı çalışmalarda kabin havasındaki kimyasal ve biyolojik tehditleri değerlendirmekte ve 7 başka üniversite ile işbirliği yapmaktadır. 2005 yılında New England Medical Center (TUFTS) ve Lahey Clinic Medical Center tarafından “Havayoluyla Seyahatlerde Enfeksiyon Hastalıkları Bulaşımı” başlıklı bir çalışma yapıldı ve Lancet dergisinde yayınlandı. Raporda, uçak içi havalandırmasının ve kabin hava kalitesinin diğer toplu taşım araçlarındakine göre daha riskli olduğuna dair bir ipucu bulunmadığı; uçaklardaki sistemlerin kirliliği ve hastalıkları yeterince önlediği, buna rağmen kamuoyunda olumsuz bir önyargı bulunduğu belirtildi.

Gerçekten de bazı hasta yolcular tarafından uçaklara taşınan virüs ve bakteriler gizli sağlık tehdidi olabilir. 2002 yılındaki SARs epidemisi, havayolu seyahatlerde viral hastalıkların yayılabileceğiyle ilgili ciddi bir uyarıydı. Grip, tüberküloz, kızamık, H5N1 (domuz gribi), Ebola, HIV ve hepatit gibi bakteri ve virüsler hasta yolcuların nefeslerinden kabine yayılabilir veya aynı eşyaları kullananlara bulaşabilir. Kabin havasındaki bakteri ve virüslerin Hepa filtreleri tarafından süzme etkinliği yüzde 99’dur. Apollo uzay aracı gibi çok dar (6 m3 hacimde 3 kişi) kapsüllerde bile bu süzme işlemi sayesinde bir hastalık geçişi olmamıştır. Şüphesiz uzay araçlarında çok sağlıklı kişilerin bir arada bulunuyor olmaları, yolcu uçaklarındaki insanların maruz kaldığı risk bağlamında eşit bir örnekleme sayılmaz. Çünkü uçak yolcuları, her uçuşta değişen heterojen insanlardır ve bazen kendilerinin bile bilmedikleri hastalıkları taşıyor olabilirler.

Solunum yolu enfeksiyonu olan bir insan her aksırık ve öksürükte etrafa (yüzde 96’sı 2 mikrondan küçük olan) 100 bin partikül saçar. Bu ‘damlacık enfeksiyonu’ riski, kaliteli hava filtreleme sistemi kullanmak, uçakları sık sık kimyasal dezenfektanlarla temizlemek ve ağır hastaları kabine almamakla azaltılabilir.

Bulaşıcı hastalığı olduğu uçuş ekiplerine raporlanmış olan, öksürük, aksırık ve nefes yoluyla kabin havasına mikrop saçma ve kötü koku yayma (gangrenli yaralar) durumundaki hastaların yolcu uçaklarına alınmaması, bunların ambulans uçaklarla seyahat ettirilmesi en doğrusudur. Ama genelde ticari havayolu şirketleri bu konuda çok titiz davranmama, hasta yolcular da ambulans uçaklara büyük paralar ödemek istememe eğilimindedir. Bilet parasını ödemiş bu tür yolcular (salgın hastalık zamanları hariç olmak üzere) gerçekten çok kötü görünmüyorlarsa ve ateşli değillerse uçağa alınırlar. (Bu aşamada şirket, DHMİ ve Hudut-Sahiller Gn.Md. doktorları sorumludur.) Bu hastalar hiç olmazsa en arka sırada, ön ve yan koltukları boş tutulacak şekilde izole edilerek oturtulmalı, mutlaka maske takmalıdırlar. Bu hastalara yardımcı olan yakınlarının, sağlık personelinin ve kabin ekiplerinin de maske ve eldiven kullanmaları gerekir.

Yolcuların baş üzeri panelde yer alan hava üfürme problarını yüzlerine doğru yönlendirilmiş olması da, hastalıklı kişilerden gelen enfekte havayı engelleyici/uzaklaştırıcı ‘hava perdesi’ işlevi görebilir. (Saçsız kişilere göre bol saçlı insanların bile arkadan öksürük-aksırık-nefes rüzgârıyla gelen mikrobik ajanlara karşı daha korunaklı olabilecekleri tahmin edilebilir.)

         3. Sinek-böcek ve diğer haşaratla geçen hastalıklar: Kabin içine bir şekilde giren haşarat bazen sadece kaşıntı ve alerji gibi rahatsızlıklara, bazen de hastalık bulaştırmaya yol açabilir. Örneğin sivrisinekler sıtma hastalığının en bilinen taşıyıcılarıdır. Uçuş ekipleri için kabin havasındaki toksik, mikrobik ve alerjik partiküller daha ciddi bir sorundur; çünkü pilotlar ve kabin memurları uçakların demirbaşları gibidir. Yılda 800-1000 saat kabin ve kokpit havasını teneffüs eden, Güneydoğu Asya ve Afrika gibi bulaşıcı hastalık olasılığı yüksek ülkelerde, havaalanı, otel, restoran gibi çeşitli ortamlarda mikrobik tehditlere maruz kalan bu kişilerin riski fazladır. Bu nedenle uçuş ekiplerinin sıtma gibi hastalıklara karşı koruyucu ilaçlar almaları; tbc, tifo, kolera gibi hastalıklara önlem olarak da aşı olmaları önerilmektedir. Geçmişte bu ülkelere olan seyahatlerinde hastalanıp yaşamını yitiren yolcu ve uçuş ekiplerimiz olmuştur.

Kaynaklar:      

1. Dinelli DL. Update on protection against infectious disease transmission during airline travel. 78th Annual AsMA Scientific Meeting (2007) Abs.# 292

2. Green AD. International travel and disease: epidemiology, regulation and prevention. In: Aviation Medicine. Eds: Ernsting J, Nicholson AN, Davis JR. 3rd Edit. Butterworth Heinemann, 1999 p. 392

3. Jordan JL. Air carrier cabin air concerns. The Federal Air Surgeon’s Medical Bulletin. 2005-4:7

4. Orford R, Rosenberg E. Health maintenance and promotion. In: Fundamentals of Aerospace Medicine. Eds: DeHart RL, Davis JR. 3rd Edit, Lippincott Williams&Wilkins  Philadelphia 2002. p. 292-94


E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR    Toplam 2 yorum var, 2 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
 
   
 
Mustafa Morkoyun
31 Ocak 2017 Salı 09:06
Sayın Hocam, maalesef uçuş otoriteleri ve uçak şirketleri tarafından göz ardı edilen bir konudur. Sizlerin sayesinde gündeme geliyor. Çok teşekkür ederim.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
Osman Gazi Baykal
30 Ocak 2017 Pazartesi 21:11
Maalesef günümüzün yolcu uçaklarında yakıt ekonomisi amacıyla motorlardan havalandırma/tazyikleme amacıyla alınan (çalınan) hava miktarını azaltmak için kullanılan hava filitrelerden geçirilerek yeniden kabine verilmektedir. Her ne kadar uçak üreticileri filitrelen anti-bakteriyel olduğunu iddia etselerde gerçekte durum tersinedir. Bu yüzden ABD de bazı tüketici hakları, benzeri STK lar uçak üreticilerini mahkemeye vermişlerdir. Sonuçta en arkadaki hastalıklı yolcunun mikropları dönüp dolaşıp en öne ya da tersine etki yapabilmektedir.
Katılıyorum  Katılmıyorum  
%100
 
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
 
 
 
DHMİ VE “GENEL HAVACILIK”
 
İbrahim Köktener
 
 
TARKİM MAĞDURLARI DİKKAT!
 
Tuğba İncel
 
 
MİTOLOJİ VE EFSANELERDEKİ SIRADIŞI KUŞLAR-2
 
Osman Gazi Baykal
 
 
ANKET
 
Faruk Sayılır
 
 
“PSİKOLOJİK KIRILMAYI GEÇTİK”
 
Süleyman Şen
 
 
UÇUŞTA KARIN GAZLARI VE YELLENME
 
Prof. Dr. Muzaffer Çetingüç
 
 
AIR RAGE UÇUŞ KORKUSUNUN ÖFKELİ DÖNÜŞÜMÜ
 
Afife Solak Uzel
 
 
YENİ SHT–FTL UÇUŞ EKİPLERİNE NELER GETİRİYOR?
 
Engin Aksüt
 
 
HAVA-İŞ’TEN “İHANET” PROTOKOLÜ
 
Cem Gök
 
 
2016'DA İŞÇİ HAREKETİNİN AVANTAJLARI VE DEZAVANTAJLARI
 
Erhan Bilgin
  SON YORUMLAR
  ÇOK OKUNANLAR
  FOTO GALERİ
AYJET'TE 56.DÖNEM COŞKUSU

AYJET'TE 56.DÖNEM COŞKUSU

  VİDEO GALERİ
MİLLİ TAKIMI BÖYLE UĞURLADILAR

MİLLİ TAKIMI BÖYLE UĞURLADILAR

  GÜNÜN MANŞETLERİ
 
MIRAGE 2000N'İN ZOR ANLARI
35 YIL AHL'DE ÇALIŞTIKTAN SONRA MUHTAR OLDU
TİŞÖRTÜ GELİR KAYNAĞI OLDU
“SARI ALARM” DEVAM EDECEK
‘CB' BULUTLARI UÇAKLARA TUR ATTIRDI
TELSİZ İLETİŞİMİ KESİLİNCE...
MİTOLOJİ VE EFSANELERDEKİ KUŞLAR
STRATOSFERDE UÇTU
İGA'DAN MODEL UÇAK YARIŞMASI
'HELİKOPTER DÜŞTÜ' İHBARI
 
  UÇUŞ BİLGİLERİ
İç Hatlar Dış Hatlar
Geliş Gidiş Geliş Gidiş
  İstanbul Atatürk
  İstanbul S. Gökçen
  Ankara
  Antalya
  HAVA DURUMU
  İstanbul
Salı Çarşamba Perşembe
3 / 6 °C 6 / 11 °C 7 / 13 °C
  ARŞİV
 
   
  ANKET
 
İstanbul'a yeni yapılacak havalimanının adı ne olsun?
 
 
 
UNUTMAYACAĞIZ...
 
Onur Güntürkün
 
 
UNUTMAYACAĞIZ…
 
Ünal Başusta
 

  •Künye
  •İletişim
  •Havacılık Haberleri
  •Röportaj
  •Türkiye'den
  •Dünyadan
  •Seyahat Rotası
  •Havacılık
  •Uçuş Eğitim
  •Havalimanları
  •Göklere Veda
  •Havacılık Emekçileri
  •Havacılık
  •Reklam Videoları
  •Röportaj
  •Video Haber
  •bilal ekşi
  •Emirates
  •polis
  •İstanbul
  •rezervasyon